Chcesz dostawać najnowsze informacje z IPIP?

 

Raport: 500 plus poprawiło sytuację polskich rodzin

Źródło 
Raport: 500 plus poprawiło sytuację polskich rodzin

Po dwóch latach realizacji programu Rodzina 500 plus osobom uprawnionym do otrzymywania świadczenia wychowawczego znacznie łatwiej jest gospodarować budżetem domowym – wynika z najnowszego raportu CBOS.

W kwietniu minęły dwa lata funkcjonowania rzędowego programu 500 plus, w ramach którego rodziny wychowujące dzieci do 18 roku życia otrzymują co miesiąc świadczenie wychowawcze w wysokości 500 zł na drugie i każde kolejne dziecko. Rodziny, których dochód nie przekracza 800 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę (lub 1200 zł w przypadku rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym), otrzymują to świadczenie również na pierwsze dziecko. W tym roku fundacja CBOS postanowiła zbadać jaki są efekty socjalne programu oraz to jak pod jego wpływem zmieniła się niematerialna sytuacja polskich rodzin.

Coraz więcej rodzin ocenia, że żyje im się dobrze

Jak wynika z danych CBOS przed wprowadzeniem programu Rodzina 500 plus swoją sytuację finansową najlepiej oceniały rodziny z jednym dzieckiem. Jedna czwarta spośród nich twierdziła, że żyje im się dobrze (26 proc.). W gospodarstwach bez dzieci lub z co najmniej dwójką dzieci odsetki te były bliskie 15 proc. Co czwarta rodzina bez dzieci na utrzymaniu żyła wówczas bardzo biednie lub skromnie, a 3 proc., rodzin z dwójką lub większą liczbą dzieci twierdziło że żyje bardzo biednie. W roku 2017, a więc rok po wprowadzeniu programu, sytuacja rodzin z dziećmi uległa znaczącej poprawie, choć ogólnie w skali kraju niewiele się zmieniła. Jak podaje CBOS gospodarstwa domowe, w skład których wchodziło dwoje lub więcej dzieci, rzadziej żyły bardzo biednie, skromnie lub średnio, a częściej – dobrze. Dodatkowo sposoby gospodarowania budżetem domowym rodzin z jednym dzieckiem (w znacznej części nieuprawnionych do świadczenia) uległy poprawie w dużo mniejszym stopniu niż rodzin otrzymujących świadczenie, co zdaniem badaczy można interpretować jako bezpośredni wpływ programu Rodzina 500 plus.

W ostatnim roku sytuacja materialna ogółu Polaków znów uległa poprawie. Coraz więcej osób może powiedzieć, że ich rodzinom żyje się dobrze (wzrost z 24 proc. w 2107 roku do 26 proc.). Nikt z otrzymujących świadczenie wychowawcze w 2018 roku nie mówi, że żyje bardzo biednie. Jak podkreśla CBOS osoby otrzymujące 500 plus na dwoje lub więcej dzieci znacznie częściej niż pozostali Polacy, mówią, że żyją na średnim poziomie. Jednak jak się okazuje, to rodzinom nieotrzymującym świadczenia (z jednym dzieckiem) znacznie częściej starcza na wiele bez specjalnego oszczędzania lub żyje się im bardzo dobrze.

Rodziny bardziej spokojne o swoją sytuację finansową

Świadczenia z 500 plus, wyraźnie poprawiały sytuację finansową polskich rodzin, dodatkowe pieniądze spowodowały także, że są one bardziej spokojne o swój budżet. Przed wprowadzeniem programu Rodzina 500 plus, rodzinny mające pod opieką dwoje lub większą liczbą dzieci były znacznie rzadziej spokojni o swoją sytuację finansową niż te z jednym dzieckiem. Udział odpowiedzi „Jestem spokojny(a), że finansowo dam (damy) sobie radę” wynosił wśród nich jedynie 22 proc., podczas gdy w gospodarstwach domowych z jednym dzieckiem sięgał 32 proc. Wraz z większą liczbą dzieci rósł też odsetek osób obawiających się biedy (31 proc. wśród rodzin z dwójką i większą liczbą dzieci). Rok po wprowadzeniu programu 500 plus, spokój o sytuację finansową wzrósł nieznacznie wśród ogółu Polaków. Najbardziej widoczna poprawa była wśród rodzin z dwójką i większą liczbą dzieci, a więc otrzymujących świadczenie wychowawcze. W roku 2018 nastąpiła jeszcze bardziej znacząca poprawa postrzegania sytuacji finansowej gospodarstw domowych. W porównaniu z 2017 rokiem o 8 punktów procentowych wzrósł udział odpowiedzi „Jestem spokojny(a), że finansowo dam (damy) sobie radę” i o 6 punktów spadł odsetek obaw przed biedą. Co istotne, jak podkreśla CBOS, rodziny otrzymujące świadczenie wychowawcze częściej niż gospodarstwa bez dzieci lub z jednym dzieckiem wskazują odpowiedź „Nie boję się biedy, chociaż martwię się, że moja (nasza) sytuacja materialna może się pogorszyć”. Zdaniem badaczy jest to spowodowane faktem, że sytuacja finansowa tych rodzin często zależy od świadczenia. Szerokie badanie zrealizowane przez CBOS wśród beneficjentów programu Rodzina 500 plus pokazuje, że dla wielu rodzin środki z programu mają duże znaczenie w budżecie domowym. Aż dla 60 proc. korzystających z programu comiesięczne świadczenie stanowi istotną część budżetu domowego.

Na co idzie 500 plus?

Jak się okazuje pieniądze z świadczeń 500 plus idą w dużej mierze na pokrycie kasztów nauki i wyjazdów wypoczynkowych dla dzieci. Zmiany w strukturze tych wydatków widoczne są też w wynikach innych badań, niezwiązanych bezpośrednio z programem. W 2014 i 2017 roku badacze pytali polskie rodziny czy w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy zdarzyło się w gospodarstwie domowym, że nie starczyło pieniędzy na wydatki związane z nauką i kształceniem. Przed wprowadzeniem programu wraz z większą liczbą dzieci wyższy był udział odpowiedzi twierdzących. Wśród rodzin z dwojgiem i większą liczbą dzieci takie sytuacje zdarzyły się niemal w co piątym gospodarstwie domowym (19 proc.), podczas gdy wśród ogółu Polaków odsetek wynosił 10 proc. W roku 2017 widoczny był znaczny spadek odpowiedzi twierdzących wśród ogółu społeczeństwa (5 proc.). Istotna poprawa nastąpiła wśród rodzin z dwojgiem i większą liczbą dzieci, czyli korzystających z programu Rodzina 500 plus. Wśród rodzin nieuprawnionych do świadczenia wychowawczego częściej brakowało pieniędzy na wydatki związane z nauką niż w gospodarstwach domowych z większą liczbą dzieci. Jeszcze większe różnice zaobserwowano w przypadku wydatków na urlop, wakacje lub ferie dzieci. W roku 2014 wraz z liczbą dzieci rósł odsetek osób przyznających, że nie starczało im pieniędzy na wydatki związane z wypoczynkiem. Wśród rodzin z jednym dzieckiem takie sytuacje zdarzyły się w 40 proc. gospodarstw domowych, a w rodzinach z dwojgiem lub większą liczbą dzieci – w 55 proc. W roku 2017 wyrównały się różnice w dostępie do wakacji i ferii dla dzieci z rodzin nieuprawnionych do świadczenia i otrzymujących środki na jedno dziecko.

 

Czytany 158 razy

Skomentuj

Upewnij się, że pola oznaczone wymagane gwiazdką (*) zostały wypełnione. Kod HTML nie jest dozwolony.